ഒരു കാലത്ത് രണ്ടായിരത്തിലേറെ കുടുംബങ്ങൾ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ഗ്രാമം ഉണ്ടായിരുന്നു. വീടുകളും കൃഷിയിടങ്ങളും പള്ളിയും വിദ്യാലയവുമുണ്ടായിരുന്ന ഗ്രാമം. ഇന്ന് ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിലെ വെള്ളം താഴുമ്പോൾ അവശേഷിപ്പുകളായി പുറത്തുവരുന്ന വൈരമണി എന്ന ഗ്രാമത്തിന്റെ കഥ എന്താണ്?
ഒരു കാലത്ത് കൃഷിയും ചെറുകിയ വ്യാപാരവും ആരാധനാലയങ്ങളും വിദ്യാലയവുമെല്ലാം ചേർന്ന് സജീവമായിരുന്ന ജനവാസകേന്ദ്രമായിരുന്നു വൈരമണി. തൊടുപുഴയിൽനിന്ന് കട്ടപ്പനയിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ പ്രധാന ഇടത്താവളമായിരുന്ന ഈ ഗ്രാമം ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി അണക്കെട്ട് രൂപപ്പെട്ടതോടെ ചരിത്രമായി മാറുകയായിരുന്നു. ഇന്ന് ജലനിരപ്പ് താഴുന്ന സമയങ്ങളിൽ ഇവിടെ പഴയ വീടുകളുടെയും കടകളുടെയും വഴികളുടെയും കെട്ടിടങ്ങളുടെയും അവശിഷ്ടങ്ങൾ പുറത്തുവരാറുണ്ട്. അത് വെറുമൊരു ഗ്രാമത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ മാത്രമല്ല. കേരളത്തിന്റെ വികസന ചരിത്രങ്ങളിൽ ഇടംപിടിച്ച ഒരു കഥയുടെ ശേഷിപ്പുകളാണ്.
ഇന്നത്തെ ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ തൊടുപുഴയ്ക്കും കട്ടപ്പനയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള മലമ്പ്രദേശത്തായിരുന്നു പഴയ വൈരമണി ഗ്രാമം. അണക്കെട്ട് നിർമിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ജനങ്ങൾ സന്തോഷമായി ജീവിച്ചിരുന്ന ഗ്രാമം. സമീപപ്രദേശങ്ങളായ കുതിരകുത്തി, മയ്യന്ന, കയനാട്ടുപാറ, വേങ്ങാനം, ചുരുളി, മുത്തിക്കണ്ടം, നടയ്ക്കവയൽ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാനും വിൽക്കാനും എത്തിച്ചേരാവുന്ന പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു വൈരമണി. തൊടുപുഴയിൽനിന്ന് കൂപ്പ് റോഡിലൂടെ കുളമാവ് വനമേഖല കടന്ന് വൈരമണി വഴിയായിരുന്നു കട്ടപ്പനയിലേക്കുള്ള യാത്ര. യാത്രക്കാർക്ക് വിശ്രമിക്കാനും ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനും സാധിച്ചിരുന്ന ഇടത്താവളം കൂടിയായിരുന്നു ഈ ഗ്രാമം.
കൃഷിയും വ്യാപാരവും യാത്രയും പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന ഈ പ്രദേശത്തിന് പ്രാദേശികമായി വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വൈരമണിയുടെ ചരിത്രം ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ മാത്രം ചരിത്രമല്ല; സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രം കൂടിയാണ്.
വൈരമണിയുടെ പഴയകാല ജീവിതത്തിന്റെ അടിത്തറ തന്നെ കൃഷിയായിരുന്നു. പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന ഭൂമികളും ചതുപ്പുനിലങ്ങളും നെൽകൃഷിക്ക് വളരെ അനുയോജ്യമായിരുന്നു. അവിടത്തെ അനേകം കുടുംബങ്ങളുടെ ഉപജീവനമാർഗവും കൃഷി ആയിരുന്നു. കൃഷിയോടൊപ്പം ചെറിയ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളും ഗ്രാമജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. സ്വന്തമായൊരു സാമൂഹിക ജീവിതം രൂപപ്പെടുത്തിയ വൈരമണിക്ക് പീന്നീട് എന്തുസംഭവിച്ചു?
കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക സ്ഥാനമാണ് ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിക്കുള്ളത്. ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ് എന്നീ അണക്കെട്ടുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന സംവിധാനത്തിലൂടെ ജലം സംഭരിച്ച് വൈദ്യുതി ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതി സംസ്ഥാനത്തിന് ഒന്നാകെ വെളിച്ചം പകർന്നു. എന്നാൽ വലിയ ജലസംഭരണികൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾ അതിന് ആവശ്യമായ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കേണ്ടിവരും. ജലനിരപ്പ് ഉയരുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ വീടുകളും കൃഷിയിടങ്ങളും ജനവാസകേന്ദ്രങ്ങളും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നഷ്ടപ്പെടാം. വൈരമണിയുടെ കാര്യത്തിലും അത്തരമൊരു മാറ്റമാണ് സംഭവിച്ചത്.
അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമാണവും ജലസംഭരണിയുടെ രൂപീകരണവും പുരോഗമിച്ചപ്പോൾ ഗ്രാമവാസികൾക്ക് സ്വന്തം താമസസ്ഥലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവന്നു. ഒരുകാലത്ത് വീടുകളും കടകളും കൃഷിയിടങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്ന ഭൂമി ജലസംഭരണിയുടെ ഭാഗമായി മാറുകയായിരുന്നു. റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, 1974-ൽ ജലസംഭരണിയിൽ വെള്ളം നിറഞ്ഞതോടെ വൈരമണിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം വെള്ളത്തിനടിയിലായി. ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭൗതിക രൂപം മാറി. അവിടെ ജീവിച്ചിരുന്ന കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതവും പുതിയ ഇടങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കേറുകയായിരുന്നു.
ഒരു വശത്ത് കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വലിയ സംഭാവന നൽകിയ പദ്ധതി. മറുവശത്ത്, ആ പദ്ധതിക്കായി സ്വന്തം വീടും കൃഷിയിടവും ഉപേക്ഷിച്ച് മാറേണ്ടിവന്ന മനുഷ്യർ. വൈരമണിയുടെ ചരിത്രം മനസിലാക്കുമ്പോൾ വികസനത്തിന്റെ ഈ രണ്ടു വശങ്ങളും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വൈരമണിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവായിരുന്നു ഗ്രാമവാസികളുടെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ. പ്രാദേശിക വാർത്താ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, രണ്ടായിരത്തിലേറെ കുടുംബങ്ങൾ ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നു. അണക്കെട്ടിനും ജലസംഭരണിക്കും ആവശ്യമായ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്തതിനെത്തുടർന്ന് ഈ കുടുംബങ്ങൾക്ക് പ്രദേശം വിട്ടുപോകേണ്ടിവന്നു. വണ്ണപ്പുറം, ചാലക്കുടി, മഞ്ഞപ്ര, കോരുത്തോട്, ചേലച്ചുവട് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടുംബങ്ങളെ പുനഃരധിവസിപ്പിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് മൂന്ന് ഏക്കർ വീതം ഭൂമി നൽകിയതായും പരാമർശിക്കുന്നു. വൈരമണിയിലെ ജനങ്ങൾക്ക് നഷ്ടമായത് വീടുകളും ആവാസവ്യവസ്ഥയും മാത്രമല്ല. സാമൂഹികബന്ധങ്ങളും പരിചിതമായ ജീവിതരീതികളും കൂടിയായിരുന്നു.
വൈരമണി പഴയരൂപത്തിൽ ഇന്ന് ഒരു ജനവാസഗ്രാമമായി നിലനിൽക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അതിന്റെ എല്ലാ അടയാളങ്ങളും അപ്രത്യക്ഷമായിട്ടില്ല. വേനൽക്കാലത്ത് അണക്കെട്ടിലെ ജലനിരപ്പ് താഴുമ്പോൾ പഴയ വീടുകളുടെ തറകളും കെട്ടിടങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും പുറത്തുവരാറുണ്ട്. വെള്ളത്തിനടിയിൽ മറഞ്ഞുപോയ പഴയ ഗ്രാമത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പികൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
2023 ജൂണിൽ ഇടുക്കി ജലസംഭരണിയിലെ ജലനിരപ്പ് താഴ്ന്നപ്പോൾ വൈരമണിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ വീണ്ടും വാർത്തകളിൽ ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു. വെള്ളം താഴുമ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന ഈ കാഴ്ചകൾ ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു ദൃശ്യരേഖ പോലെയാണ്. ഒരുകാലത്ത് മനുഷ്യർ നടന്ന വഴികളും താമസിച്ച വീടുകളും ഗ്രാമത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന കെട്ടിടങ്ങളും ഈ ശേഷിപ്പികളിലൂടെ ഓർമിക്കപ്പെടുന്നു. സ്വന്തം ജന്മനാട് വിട്ടുപോകേണ്ടിവന്ന ആയിരക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങളുടെ ഓർമകളും പേറി ഇന്നും ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ വൈരമണി ഗ്രാമം മറഞ്ഞുകിടക്കുന്നു.
